België, Brussel – Bronzen penning op het 75-jarig bestaan van het Institut Saint-Louis, 1933 – Marcel Rau
Grote bronzen herdenkingspenning uit 1933, vervaardigd ter gelegenheid van het vijfenzeventigjarig bestaan van het Institut Saint-Louis te Brussel, een katholieke onderwijsinstelling die in 1858 aan de Broekstraat (Rue du Marais) werd gevestigd. De penning werd ontworpen door de Belgische beeldhouwer en medailleur Marcel Rau (1886–1966) en geslagen door de Brusselse firma Fisch. De voorzijde toont zes allegorische figuren die verschillende wetenschappelijke en maatschappelijke disciplines vertegenwoordigen, terwijl de keerzijde is gewijd aan de heilige Lodewijk. De uitgifte maakte deel uit van de jubileumvieringen die in 1933 plaatsvonden in aanwezigheid van koning Albert I en koningin Elisabeth.
Voorzijde:
Zes jeugdige allegorische figuren, gekleed in klassieke gewaden en in een halfronde compositie gegroepeerd. Zij vertegenwoordigen verschillende disciplines, waaronder letterkunde, geneeskunde, godsdienst, natuurwetenschappen, sterrenkunde, recht en krijgskunst.
De figuur geheel links houdt een geopend boek vast, rustend op een rijk versierd voetstuk met een Ionisch kapiteel. De tweede figuur draagt op haar borst een caduceus, de klassieke staf met twee slangen en vleugels. De overige figuren dragen onder meer een lang zwaard, een ronde schijf en een wetboek. De verschillende attributen verwijzen naar de veelzijdigheid van de intellectuele, wetenschappelijke en maatschappelijke vorming.
Boven de figuren een gestileerde duif met uitgespreide vleugels, als symbool van de Heilige Geest. Onder de duif zijn concentrische stralenbogen aangebracht, die de goddelijke inspiratie boven de allegorische voorstelling benadrukken.
Rechtsonder, op het wetboek, de signatuur RAU.
Keerzijde:
Centraal, binnen een langwerpig rechthoekig kader, de halffiguur van de heilige Lodewijk, naar links gewend. Hij draagt een eenvoudig gewaad en heeft een nimbus rondom het hoofd. In zijn linkerhand houdt hij een rechtop geplaatst zwaard, terwijl hij in zijn rechterhand een lelie draagt.
Links van de voorstelling het jaartal 1858 en rechts het jaartal 1933, verwijzend naar de oprichting van het Brusselse instituut en het vijfenzeventigjarig jubileum.
Langs de bovenzijde, verdeeld over twee gebogen velden, het opschrift SAINT LOUIS, aan de onderzijde aangevuld met INSTITUT BRUXELLES.
Onderaan het centrale kader de signatuur RAU.
Specificaties:
| Materiaal: brons | Diameter: 70,00 mm |
| Gewicht: 126,30 g | Jaar: 1933 |
| Medailleur: Marcel Rau (1886–1966) | Vervaardiger: firma Fisch, Brussel |
| Opdrachtgever: Institut Saint-Louis, Brussel | Vervaardigingstechniek: geslagen |
| Bijzonderheid: in oorspronkelijk etui |
Literatuur:
- Vandamme en D. Bernier, ‘Marcel Rau, graveur van Leopold III. Brussel 20/3/1886 – Brussel 29/6/1966’, Jaarboek van het Europees Genootschap voor Munt- en Penningkunde (1998), pp. 64–65, nr. 9; Vandenborre 9.
Historische context
Het Institut Saint-Louis vestigde zich in 1858 aan de Brusselse Rue du Marais, na overplaatsing van een in Mechelen opgerichte onderwijsinstelling. Het combineerde handel, industrie en moderne wetenschappen met klassieke en religieuze vorming. In 1933 werd het vijfenzeventigjarig bestaan gevierd. Koning Albert I en koningin Elisabeth woonden op 15 mei een jubileumuitvoering van Aischylos’ Agamemnon bij. Marcel Rau verbond in zijn penning de klassieke allegorie met de gestileerde vormgeving van de art deco en het katholieke karakter van het instituut.
Het bedrijfsarchief van de firma Fisch documenteert de productie in verschillende formaten en metalen. Naast de penningen werden twee bronzen reliëfs van 700 mm vervaardigd, bestemd voor de hal van het instituut. Voor het koningspaar werd bovendien een speciaal etui samengesteld met exemplaren in brons, zilver en verguld zilver. Dit ensemble werd tijdens een bezoek aan Saint-Louis aan Albert I en Elisabeth aangeboden. De bewaard gebleven correspondentie maakt deze uitgifte bijzonder doordat niet alleen het jubileum, maar ook de productie en belangrijke oorspronkelijke ontvangers zijn gedocumenteerd.
