België, Namen – Bronzen plaquette op de toekenning van het Franse Oorlogskruis aan de stad Namen, 1927 – Victor Demanet

Bronzen herdenkingsplaquette uit 1927, vervaardigd ter gelegenheid van de toekenning van het Franse Croix de Guerre aan de Belgische stad Namen voor haar weerstand tijdens de Duitse belegering in augustus 1914. De plaquette werd ontworpen door de Belgische beeldhouwer en medailleur Victor Demanet (1895–1964) en vervaardigd door de firma Fonson te Namen. De uitgifte werd gebruikt als officieel herdenkingsgeschenk aan hooggeplaatste Franse vertegenwoordigers die bij de plechtigheid van 29 mei 1927 aanwezig waren.

Voorzijde:

Twee vrouwelijke allegorische figuren tegenover elkaar, met op de achtergrond het silhouet van de stad Namen, waaronder de toren van de voormalige Sint-Albaanse collegiale kerk, het belfort en de barokke toren van de Sint-Janskerk.

Links de personificatie van Frankrijk, herkenbaar aan de Frygische muts. Zij brengt met een rechtop gehouden zwaard een eerbetoon aan de tegenover haar afgebeelde stad Namen. Rechts de personificatie van Namen, met een muurkroon die verwijst naar haar karakter als vestingstad.

In de linkerbovenhoek een lauriertak en rechtsboven het Franse Croix de Guerre. In de afsnede de datum 29 MAI MCMXXVII (29 mei 1927).

Langs de rechterzijde de verticale signatuur V. DEMANET.

Keerzijde:

Binnen een rechthoekig veld het volledige Franse militaire eerbewijs aan de stad Namen, in verheven letters:

CITATION À L’ORDRE DE L’ARMÉE FRANÇAISE

– NAMUR –

PLACE FORTE, ATTAQUÉE LE 21 AOÛT 1914, VIOLEMMENT BOMBARDÉE PAR UN ENNEMI TRÈS SUPÉRIEUR EN NOMBRE ET DONT LA GARNISON NE S’EST RETIRÉE QU’APRÈS AVOIR REMPLI, PENDANT 4 JOURS, SA MISSION D’ARRÊT. PRISE D’ASSAUT, INCENDIÉE EN PARTIE, A SUPPORTÉ AVEC CALME ET DIGNITÉ, MALGRÉ SES DEUILS, UNE OCCUPATION DE PLUS DE 4 ANNÉES, SANS CESSER D’AVOIR FOI DANS LA VICTOIRE FINALE.

Het opschrift eert de verdediging van de vesting Namen tegen een numeriek sterkere Duitse strijdmacht, de vier dagen durende vertragingsactie van haar garnizoen en de standvastigheid van de bevolking gedurende de daaropvolgende bezetting.

Specificaties:

Materiaal: brons	Breedte: 62,00 mm
Hoogte: circa 48 mm	Gewicht: 77,29 g
Jaar: 1927	Medailleur: Victor Joseph Ghislain Demanet (1895–1964)
Vervaardiger: firma Fonson, Namen	Uitvoering: rechthoekige bronzen plaquette

Literatuur:

Jacques Toussaint, ‘Les médailles du sculpteur-médailleur Victor Demanet (1895–1964)’, Revue belge de Numismatique, CXXX (1984), pp. 141–204, nr. 3, pl. VII; G. Baurin, ‘Les médailles commémoratives des sièges de Namur’, Annales de la Société archéologique de Namur, LIX (1979), pp. 80–81.

Historische context

Namen beheerste bij de samenvloeiing van Samber en Maas belangrijke verkeers- en aanvoerroutes. Een gordel van negen forten moest bij een aanval de vijandelijke opmars vertragen. Vanaf 21 augustus 1914 werden de versterkingen zwaar beschoten met Duits belegeringsgeschut. De verdediging hield geen stand, waarna de bevolking ruim vier jaar bezetting doormaakte. Frankrijk eerde zowel de militaire weerstand als de standvastigheid van de bevolking op 29 mei 1927 met het Croix de Guerre.

Bij de plechtigheid waren minister van Oorlog Paul Painlevé en generaal Franchet d’Espèrey aanwezig. Volgens het onderzoek van Jacques Toussaint bood het stadsbestuur beiden een exemplaar van Demanets plaquette aan. Voor de personificatie van Frankrijk stond mevrouw Gaillet uit Douai model; Namen kreeg de trekken van Demanets eigen echtgenote. De allegorische voorstelling heeft daarmee een gedocumenteerde persoonlijke achtergrond. Op 12 juli 1927 schonk de gemeente ook een exemplaar aan het Koninklijk Museum van het Leger en de Krijgsgeschiedenis te Brussel.