Frankrijk – Tinnen portretpenning van Jean-Paul Bignon, beschermheer van de Franse koninklijke academies, circa 1738 – Ferdinand de Saint-Urbain
Vermoedelijk tinnen portretpenning naar een achttiende-eeuws ontwerp van Ferdinand de Saint-Urbain (1658–1738), gewijd aan de Franse geestelijke, geleerde en koninklijke bibliothecaris Jean-Paul Bignon (1662–1743). De penning herdenkt zijn betekenis voor drie vooraanstaande Franse koninklijke academies en toont op de keerzijde een allegorische voorstelling met drie vrouwelijke figuren rondom een obelisk. Het oorspronkelijke ontwerp wordt doorgaans omstreeks 1738 gedateerd. Van dit type zijn verschillende metalen uitvoeringen bekend, waaronder brons en loodhoudend witmetaal.
Voorzijde:
Rechtsgewend borstbeeld van Jean-Paul Bignon, gekleed in een ruim vallend geestelijk of ambtelijk gewaad met brede kraag. Zijn lange, gekrulde haar valt tot op de schouders en is volgens de Franse portrettraditie van het begin van de achttiende eeuw vormgegeven.
Langs de buitenrand het Latijnse omschrift:
- P. BIGNON. ABB. S. QVINT. DEC. S. GERM. COMES. CONS. ACADEMM. REGG. SCIEN. ET. INSCRIPT. PR.
Het omschrift verwijst naar Jean-Paul Bignon als abt van Saint-Quentin, deken van Saint-Germain-l’Auxerrois, koninklijk staatsraad en bestuurder van de koninklijke academies van wetenschappen en inscripties.
De voorstelling wordt omsloten door meerdere concentrische randcirkels.
Keerzijde:
Drie zittende vrouwelijke allegorische figuren, gegroepeerd rondom een hoge, centraal geplaatste obelisk. De figuren zijn weergegeven in klassieke gewaden en dragen verschillende attributen, waaronder een staf en een weegschaal. De compositie verwijst naar de drie koninklijke academies waarmee Bignon nauw verbonden was.
Boven de voorstelling het Latijnse opschrift TRIVM OPVS, letterlijk ‘Het werk van drie’.
Linksonder de signatuur S.V., verwijzend naar Ferdinand de Saint-Urbain.
Ook deze zijde wordt omlijst door meerdere concentrische randcirkels.
Specificaties:
| Materiaal: vermoedelijk tin | Diameter: 55,00 mm |
| Gewicht: 52,50 g | Datering oorspronkelijk ontwerp: circa 1738 |
| Medailleur: Ferdinand de Saint-Urbain (1658–1738) | Uitvoering: naar het oorspronkelijke achttiende-eeuwse penningtype |
Literatuur:
Leonard Forrer, Biographical Dictionary of Medallists, deel V, p. 310, nr. 12; vgl. Wellenheim 13249.
Historische context
Jean-Paul Bignon speelde een belangrijke rol in de organisatie van de Franse wetenschap onder koninklijke bescherming. Hij was verbonden aan de Académie française, de Académie royale des sciences en de Académie royale des inscriptions et belles-lettres. Zijn werkzaamheden omvatten de hervorming van de wetenschapsacademie en de bevordering van wetenschappelijke publicaties. Ook was hij betrokken bij de organisatie en publicaties van de Histoire métallique de Louis XIV, waarin gebeurtenissen uit de regering van de Zonnekoning op penningen werden vastgelegd. Als beheerder van de koninklijke bibliotheek liet hij vanaf 1720 de collecties in gespecialiseerde afdelingen indelen, waaronder penningen en gesneden stenen.
De drie figuren en het opschrift ‘Trium Opus’ verwijzen vermoedelijk naar de drie academies waarmee Bignon verbonden was. De centrale obelisk past bij de traditionele symboliek van roem en blijvende herinnering. Het ontwerp wordt toegeschreven aan Ferdinand de Saint-Urbain en doorgaans omstreeks 1738 gedateerd. Van het type zijn zowel bronzen als loodhoudende witmetalen exemplaren bekend. De exacte metaalsamenstelling en vervaardigingsperiode van dit exemplaar zijn niet vastgesteld, zodat de datering circa 1738 uitsluitend op het oorspronkelijke ontwerp betrekking heeft.
