Nederland, Utrecht – Zilveren penning op het bezoek van soeverein vorst Willem Frederik aan ’s Rijks Munt, 1814 – David van der Kellen sr.

Zilveren herdenkingspenning uit 1814, vervaardigd ter gelegenheid van het bezoek van Willem Frederik, soeverein vorst der Verenigde Nederlanden en de latere koning Willem I (1772–1843), aan ’s Rijks Munt te Utrecht op 17 oktober 1814. De penning werd ontworpen en gegraveerd door David van der Kellen senior (1764–1825), die als stempelsnijder aan de Utrechtse Munt verbonden was. Volgens een negentiende-eeuwse biografische beschrijving werd de penning tijdens het bezoek in aanwezigheid van de vorst geslagen en aan hem aangeboden.

Voorzijde:

Centraal een grote, sierlijk vormgegeven hoofdletter W, verwijzend naar Willem Frederik. Boven het monogram een horizontaal geplaatste eikenkrans.

Langs de buitenrand het Latijnse omschrift TRAJECTI AD RHENUM, verwijzend naar Utrecht aan de Rijn. Onderaan, op een sierlijk lint, het Romeinse jaartal MDCCCXIV (1814).

Het geheel wordt omsloten door een parelrand.

Keerzijde:

Centraal het driewoordige Latijnse opschrift:

PATER
ET
PRINCEPS

(‘Vader en vorst’)

Het opschrift wordt omsloten door een olijfkrans, waarvan de takken aan de onderzijde met een lint zijn samengebonden. Langs de buitenrand een parelcirkel.

Specificaties:

Materiaal: zilver	Diameter: 27,00 mm
Jaar: 1814	Medailleur: David van der Kellen senior (1764–1825)
Vervaardiger: ’s Rijks Munt, Utrecht	Vervaardigingstechniek: geslagen

Literatuur:

Dirks 27; Scheffers 3; Van Kerkwijk 131.

Historische context

Willem Frederik bezocht de Utrechtse Munt op 17 oktober 1814, kort na het herstel van de Nederlandse onafhankelijkheid. Hij was op 30 november 1813 bij Scheveningen teruggekeerd en had vervolgens de soevereiniteit aanvaard. Pas in maart 1815 nam hij de koningstitel aan. De penning behoort daardoor tot de korte periode van zijn soeverein vorstendom. Het bezoek volgde bovendien slechts enkele maanden na de officiële oprichting van ’s Rijks Munt als centrale muntinstelling op 16 juli 1814.

Volgens het Biographisch woordenboek der Nederlanden werd Van der Kellens penning in aanwezigheid van de vorst geslagen en persoonlijk aangeboden. Zij maakte daarmee daadwerkelijk deel uit van de ontvangst en de demonstratie van het muntbedrijf. Een bijdrage in De Beeldenaar uit 1998 vermeldt negentien gouden en zilveren penningen voor deze gelegenheid, zonder daarmee eventuele latere slagen vast te stellen. Het monogram, de eikenkrans en de woorden ‘Pater et Princeps’ verbinden de vorst met herstel en bestendiging van de nieuwe staat. Het ontwerp is van David van der Kellen senior, niet van zijn gelijknamige zoon, die hem later als stempelsnijder opvolgde.